Болгар шәһәрендә кызылармияче Валентин Николаевич Бесчастныйның калдыкларын яңадан күмүгә багышланган чара узды

Владимир КОРНИЛОВ

 

Бу чарага илебезнең төрле почмакларыннан килгән һәлак булган солдат туганнары, шәһәр мәктәпләре укучылары, яшь армиячеләр, эзләүчеләр, район һәм шәһәр җитәкчелеге, авыл җирлекләре башлыклары, предприятие, оешма, учреждение җитәкчеләре, ветераннар һәм иҗтимагый оешмалар вәкилләре, илебез тарихына битараф булмаган кешеләр һәм ата-бабаларыбыз хәтеренә битараф булмаган кешеләр килде.

 

...Валентин Бесчастнов 1920 елда туган, 1939 елда Эшче-Крестьян Кызыл Армиясе сафларына чакырыла. Сугышның беренче көннәреннән үк 20 нче армиянең 17 нче механикалаштырылган корпусында сугышкан, танкист булган, ә 1941 елның декабрендә хәбәрсез Смоленск янында югалган...

Агымдагы елның сентябрендә Смоленск өлкәсенең Кардым районындагы «Переправа» эзтабарлар отряды сугышчылары тарафыннан совет сугышчысының җәсәдләре табыла, анда медальон табыла. Солдатның исемен һәм туган урынын нәкъ менә шуның буенча билгели алганнар да инде.

Калдыклар Днепрдан берничә метр ераклыкта, зур имән янында табылган. Вакыйгалар хронологиясе һәм архив мәгълүматлары буенча, ул декабрь көннәрендә биредә каты сугышлар барган дип әйтергә мөмкин. Немецлар шунда ук Смоленскны ала алмадылар, чөнки совет гаскәрләренең каты каршылыгын очраттылар. Алар әйләнгеч манёврлар ясап, Днепр аша салынган күперләрне юк иткәч, дошман кичүләрдән файдаланырга булды. Аларны безнең сугышчылар яклады да. Валентин Бесчастнов Радченск кичүендә үзенең соңгы сугышын кабул итте, ул 20 нче армиянең төп частьлары һәм штаблары чигенүен каплады. Аның әйләнәсендә бик күп укчы гильзалары һәм бер генә патроны да табылган. Ул чын батырлык эшләде, гитлерчылардан соңгы патронына кадәр, үз тормышы белән иптәшләренең чиген каплап, сугыша иде. Бу хакта җыелган кешегә Борис Андриянов сөйләде, ул һәлак булган якташының туганнары белән бергә анда өенә китерү өчен калдыклар тапшыру урынында булган.Шунысын да билгеләп үтәргә кирәк, Ватанга озатыр алдыннан Иркутск, Түбән Новгород, Мәскәү өлкәсе, Белоруссия һәм Татарстаннан танылган биш солдатның җәсәдләрен Смоленск соборында җырлаганнар, аны хәтта немецлар да гаҗәеп матурлыгы аркасында җимерә алмаган.…
 

Матәм митингында Башкарма комитет җитәкчесе урынбасары Евгений Савинов, «Болгар» эзтабарлар отряды җитәкчесе, Ким мәктәбе укытучысы Борис Андриянов, ТИСБИ Идарә университеты проректоры, «Юнармия» Бөтенроссия хәрби-патриотик хәрәкәтенең төбәк бүлеге штабы начальнигы урынбасары, ТР хәрби комиссары ярдәмчесе Илһам Мидхәтов, Әлки һәм Спас районнары хәрби комиссары Виктор Лаврентьев чыгыш ясадылар.
 

Алар игелекле эшләре өчен эзләнүләргә рәхмәт белдерделәр. Алар бит югалган солдатларны эзләп йөриләр, һәлак булган сугышчыларның исемнәрен туганнарына кайтаралар. Бу бик кыйммәт тора. Сүз уңаеннан, ел дәвамында эзләү вахтасы "Болгар" эзләү отряды әгъзалары катнашкан, 2493 сугышчының калдыкларын күтәргән, 149исем урнаштырган. Безнең илдә мондый вахталар 7 булып эшли…