Автомобиль юллары буйлап транспорт чаралары хәрәкәтенә вакытлыча чикләүләр кертү турында
2026 елның 1 апреленнән 30 апреленә кадәр «Татарстан Республикасы территориясендә урнашкан региональ яисә муниципальара әһәмияттәге гомуми файдаланудагы автомобиль юллары буйлап транспорт чаралары хәрәкәтенә вакытлыча чикләүләр кертү турында» 2026 елның 19 мартындагы 237 номерлы Татарстан Республикасы Министрлар Кабинеты карары белән авыр йөкле транспорт чаралары хәрәкәтенә вакытлыча чикләүләр кертелә, аларның йөкләнеше норматив актларда билгеләнгән күрсәткечләрдән артып китә. Татарстан Республикасы территориясе буенча узучы региональ һәм муниципальара күрсәткечләрдәге автомобиль юллары өчен (расланган исемлек нигезендә) транспорт чарасы күчәренә иң чик мөмкин булган йөкләнеш 6 тонна тәшкил итә.
Чикләүләргә эләкми
«Россия Федерациясендә автомобиль юллары һәм юл эшчәнлеге турында...» 2007 елның 08 ноябрендәге 257-ФЗ номерлы Федераль законның 31 статьясы нигезендә, махсус рөхсәте булмаса, түбәндәге эре габаритлы һәм (яисә) авыр йөкле транспорт чараларының билгеләнгән үлчәү параметрларын арттырып хәрәкәте рөхсәт ителә:
- коралландырылган үзйөрешле транспорт чаралары, Россия Федерациясе Кораллы Көчләренең корал, хәрби техника һәм хәрби мөлкәт ташучы транспорт чаралары;
- федераль куркынычсызлык хезмәте органнарының транспорт чаралары;
- эчке эшләр органнарының транспорт чаралары,
- махсус ут һәм тавыш сигналларын бирү җайланмалары белән җиһазландырылган һәм эчке эшләр органнары, янгын саклау органнары, авария-коткару хезмәтләре, авария-коткару формированиеләре эшчәнлеген гамәлгә ашыру өчен файдаланыла торган махсус транспорт чаралары, гадәттән тыш хәлләрне кисәтү, аларның нәтиҗәләрен бетерү максатларында махсус транспорт чаралары.
Шулай итеп, югарыда күрсәтелгән транспорт чаралары хәрәкәтне елның теләсә кайсы вакытында махсус рөхсәттән башка гамәлгә ашырырга мөмкин.
Шул ук Федераль законның 62 статьясындагы 15 өлеше нигезендә 2025 елның 01 апреленнән алып 2028 елның 01 мартына кадәр авырлык һәм габарит контроле каты коммуналь калдыкларны транспортта ташу өчен кулланыла торган ике күчәрле һәм өч күчәрле авыр йөкле транспорт чараларына (ТКО) карата гамәлгә ашырылмый, алар турында мәгълүматлар федераль дәүләт мәгълүмат системасында (ФГИС) каты коммуналь калдыкларны исәпкә алу буенча гамәлгә ашырылмый. Каты коммуналь калдыкларны транспортлау өчен кулланыла торган транспорт чаралары турындагы белешмәләр, каты коммуналь калдыкларны исәпкә алу ФДИСта булган мәгълүматлар, ведомствоара электрон багланышларның бердәм системасын кулланып, автомобиль юллары буйлап авыр йөкле һәм (яисә) эре габаритлы транспорт чарасы хәрәкәтенә махсус рөхсәт бирү Федераль дәүләт ИСта тапшырыла.
Моннан тыш, язгы чорда чикләүләр кагылмый торган транспорт чаралары һәм йөк ташу типлары категорияләре «Региональ яисә муниципальара, җирле әһәмияттәге автомобиль юллары буйлап транспорт чаралары хәрәкәтен вакытлыча чикләү яисә вакытлыча туктату тәртибен» 19 пунктында күрсәтелгән (Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2013 елның 31 маендагы 372 номерлы карары белән расланган). Андыйларга түбәндәгеләр керә:
- барлык пассажирлар ташу автобуслары белән;
- азык-төлек продуктларын, терлекләрне, азык һәм азык өстәмәләрен авыл хуҗалыгы хайваннары һәм кошлары, дару препаратларын, орлык фондын, ашламалар, почта һәм почта йөкләрен (әлеге абзацта күрсәтелмәгән йөкләр белән бергә ташудан тыш) ташу;
- ягулык ташучы транспорт чаралары (бензин, дизель ягулыгы, судно ягулыгы, реактив двигательләр өчен ягулык, топ мазут, газ ягулыгы); стихияле бәла-казалар яисә башка гадәттән тыш хәлләр нәтиҗәләрен бетерү өчен йөк ташу;
- Татарстан Республикасы Транспорт һәм юл хуҗалыгы министрлыгы тарафыннан региональ әһәмияттәге автомобиль юллары һәм җирле үзидарә органнары тарафыннан расланган исемлек нигезендә авария-торгызу, ремонт эшләре һәм автомобиль юлларын карап тоту эшләрен башкарганда кулланыла торган юл төзелеше һәм юл-эксплуатацияләү техникасын һәм материалларны транспортировкалау;
- федераль законда хәрби хезмәт каралган федераль башкарма хакимият органнарының транспорт чаралары;
- каты коммуналь көнкүреш калдыкларын җыю һәм транспортлау өчен кулланыла торган махсус транспорт чаралары (чүп ташу машиналары).
Язгы чорда хәрәкәтне чикләү кагыла торган транспорт чаралары «Авыр йөкле һәм (яисә) эре габаритлы транспорт чарасы хәрәкәте кагыйдәләре» билгеләгән авырлык йөкләнешеннән артмаска тиеш (Россия Федерациясе Хөкүмәтенең 2023 елның 01 декабрендәге 2060 номерлы карары белән расланган). РФ КоАПның рөхсәт ителгән йөкләнешләрен арттырган өчен административ җаваплылык каралган.
Татарстан Республикасы территориясе буйлап узучы федераль әһәмияттәге автомобиль юлларына һәм Татарстан Республикасы Министрлар Кабинетының 2026 елның 19 мартындагы 237 номерлы карарында күрсәтелмәгән региональ автомобиль юллары участокларына язгы чорда транспорт чаралары хәрәкәтен вакытлыча чикләү кагыла.
Авыр йөкле һәм (яисә) эре габаритлы транспорт чаралары хәрәкәтен Ространснадзорның Идел буе федераль округы һәм Татарстан Республикасы буенча ЭЭМ регионара территориаль идарәсе хезмәткәрләре тикшереп тора. Күрсәтелгән контрольне инструменталь тәэмин итү үлчәү контроленең 12 күчмә пунктын тәэмин итә. Моннан тыш, Татарстан Республикасының төбәк юлларында саллы контроль буенча 13 автомат пункт урнаштырылган.
Махсус рөхсәтләр бирү "Росдормониторинг" ФКУ сайтында ташучының шәхси кабинеты аша гамәлгә ашырыла.
Авыр йөкле транспорт чарасының махсус рөхсәттән башка хәрәкәте административ хокук бозу булып тора, аны башкарган өчен Административ хокук бозулар турында Россия Федерациясе кодексының 12.21.1 статьясында транспорт чаралары белән идарә итү хокукыннан мәхрүм итүгә кадәр административ җаваплылык каралган, ә юридик затларга карата - алты йөз мең сумга кадәр административ штрафлар. Транспорт чарасы Россия Федерациясе КоАП 27.13 маддәсе нигезендә тоткарлана (махсус рөхсәт алганчы).
2025 елның 18 июленнән Россия Федерациясе Административ хокук бозулар турындагы кодекска (12.21.1 статьясына) автомобиль юлларын саклауга һәм кисәтүгә юнәлдерелгән үзгәрешләр үз көченә керде:
- йөртүчеләрнең транспорт чарасын туктату турында вәкаләтле вазыйфаи затларның законлы таләпләрен үтәмәве;
- юл хәрәкәте иминлеген тәэмин итүче вазыйфаи затларның эшчәнлегенә каршы тору;
авыр йөкле һәм эре габаритлы транспорт чаралары белән үлчәү һәм габаритлы контроль узу кагыйдәләрен бозу.
Мәсәлән, транспорт чарасының авырлык һәм габарит контролен узу турында вәкаләтле вазыйфаи затның законлы таләпләрен үтәмәве, шул исәптән транспорт чарасын транспорт контроле пунктында туктату турында, йә күрсәтелгән таләпне үтәүдән баш тарту яисә читкә тайпылу транспорт чарасының милекчесенә (хуҗасына) алты йөз мең сум күләмендә административ штраф салуга китерә.
Шуңа күрә автоматик саллы контроль зонасында хәрәкәт итү кагыйдәләрен бозган өчен җаваплылык кертелде. Бу очракта транспорт чарасының милекчесенә (хуҗасына) алты йөз мең сум күләмендә штраф салынды.
"Авыр йөкле һәм (яки) эре габаритлы транспорт чарасы хәрәкәте кагыйдәләрен" бозган өчен административ штрафларны (РФ КоАП 12.21.1 маддәсе) Ространснадзор чыгара.