Үзара салым үзебез өчен кирәк

2015 елның 24 декабре, пәнҗешәмбе
Ел тәмамланганда башкарылган эшләргә йомгак ясап, киләчәккә планнар билгеләү гадәткә кергән. Шәһәребезне үстерү һәм төзекләндерү мәсьәләсе дә шуңа карый. Бу турыда без шәһәр башкарма комитеты җитәкчесе Алексей Тюленевтан кайбер сорауларга җавап бирүен үтендек.
 
– Соңгы вакытларда шәһәребездә барган уңай үзгәрешләргә игътибар итми булмый. Яңа йортлар төзелә, балалар мәйданчыклары һәм скверлар төзекләндерелә, юлларның яхшыруы күзгә күренеп тора. Быел бу эшләргә күпме акча тотылды?
 
– Шәһәрдә капиталь төзелеш алып бару һәм төзекләндерү эшләренә 38 миллион сумнан артык  акча тотылды. Иң мөһиме –  кешеләрне җимерек йортлардан күчерү программасы буенча  шактый йортлар төзелә. Озакламый  шәһәрдә яңа мунча файдалануга тапшырылачак, канализация челтәрләренә реконструкция үткәрелә, парклар  яңартыла, кайбер урамнардагы начар юлларга вак таш җәелде. Кыскасы,  шәһәр халкының тормыш шартларын яхшырту өчен байтак эшләр башкарылды.
 
Күп кенә эшләр тиешле республика программасы буенча тормышка ашырыла. Юлларны төзәтү, урамнарны яктырту һәм яшелләндерү, чисталык һәм тәртип саклау өчен 11 миллион сумга якын акча тотылды.
 
– Билгеле булганча, үзара салым мәсьәләсенә зур өметләр баглаган идек, монда эшләр ничек тора?
 
– Чыннан да, ел башында шәһәрне төзекләндерү буенча күп проблемалар үзара салым акчасы исәбенә хәл ителер дип уйлаган идек. Ни кызганыч, бу алай булып чыкмады.
 
Якынча исәпләүләр буенча, безнең казна үзара салым акчасыннан 2,2 миллион сумга баерга тиеш иде. Бу очракта без республикадан 8,6 миллион сум ( җыелган 1 сум акчага 4 сум субсидия бирелергә тиеш иде) акча алган булыр идек. Ләкин без үзебездән җыела торган акчаның  22 процентын гына туплый алдык.
 
Икенче төрле әйткәндә, Болгар шәһәре кешеләренең күбесе бу эштә катнашмады. Җыелган  483 мең сум үзара салым  һәм 1,9 миллион субсидия акчасы   Камский (1,5 миллион сум) һәм Киров урамнарына (1325 мең сум) вак таш җәяргә китте. Калган акча татар зиратына койма тотарга бирелә.
 
–  Шулай итеп, җирле үзара салым акчасы бүтән  җыелмас дип аңларгамы?
 
– Юк, алай түгел. 2016 елның 17 гыйнварында  җирле үзара салым турында кабат референдум үткәреләчәк. Шуңа күрә Болгар халкына бу эшкә аңлап, җаваплырак карарга кирәк дип мөрәҗәгать итәм. Хәзерге бәяләр белән чыгыштырганда 300 сум  әллә ни зур акча түгел. Ә бит аңа бик күп эшләр башкарырга булыр иде. Җыелган акча  иң кирәкле мәсьәләләрне хәл итү өчен тотылачак. Аерым алганда, 1975 һәм 1970 елларда ук куелган Революция каһарманнары һәм Ленин һәйкәлләрен ремонтларга кирәк. Акчаның бер өлеше паркларны төзекләндерү өчен тотылачак.
 
Үзара салым акчасына республика бюджетыннан субсидия муниципалитетларга ярты елга бер күчерелгәнлектән, билгеләнгән планнарны тиешенчә үтәү өчен акчаны беренче ярты еллыкта җыярга кирәк.
 
Үзара салым җыю әле генә чыккан закон түгел. Авылларда ул күптәннән эшләп килде. Күп булмаса да, халык шул акчага  чишмә-коеларны, күпер-басмаларны карап торган, башка кичектергесез эшләр башкарган.  Иң кыен елларда да  үзара салым тукталмаган. Хәзер без бөтенләй башка чорда яшибез һәм бу безнең көчтән килә торган эш.
 
Бу юлы шәһәр халкы әлеге эшкә җаваплырак карар һәм үзара салым акчасын җыю яхшырак барыр дип ышанам, чөнки без барыбыз да  үзебез яшәгән җиребезнең  чиста, төзек, матур булуын тели, ә боларны башкару өчен акча кирәк. 
ЯҢАЛЫКЛАРГА ЯЗЫЛУ
Сайттагы барлык материаллар лицензия буенча тәкъдим ителә:
Creative Commons Attribution 4.0 International