Формаль булмаган мәшгульлек нәрсә ул?
Рәсми булмаган мәшгульлек-ул теркәлмәгән эшчәнлек, ул салымнар салынмый һәм хезмәткәргә социаль гарантияләр бирми, халык мәшгульлеге өлкәсендә тискәре тенденция булып тора.
Фактта төрле эшчәнлек төрләрен гамәлгә ашыручы гражданнар эш бирүче белән хезмәт мөнәсәбәтләрендә дә, гражданлык-хокукый мөнәсәбәтләрдә дә тормыйлар, шулай ук эшмәкәр яки мөстәкыйль статуска ия булмыйлар. Шул рәвешле, хезмәт базарының рәсми булмаган секторын булдыралар, анда хезмәткәрләр социаль һәм хокукый яклау мөмкинлекләреннән мәхрүм диярлек.
Хезмәт шартнамәсен рәсмиләштерүдән читләшкәндә тискәре нәтиҗәләр Исемлеге:
- түләнмәгән хастаханә ялы һәм отпусклар (еллык ял, студентларга уку ялы, файдаланылмаган ял көннәре өчен акчалата компенсация);
- төнге вакытта, эштән тыш, бәйрәм көннәрендә эшләгән өчен өстәмә түләү булмау;
- вакытлыча эшкә яраксызлык чорында эш урынын саклап калу гарантиясе, декрет ялы, бала карау буенча отпуск булмау;
- банк кредиты алудан яисә ялга очу мөмкинлегеннән баш тарту һ. б.
«Соры» хезмәт хакы алып, хезмәткәр торак сатып алуга яки уку һәм дәвалану өчен салым тотып калуга, торак субсидиясеннән файдалануга, картлык көнендә лаеклы пенсия рәвешендә лаеклы тәэмин ителешкә исәп тотуга күп мөмкинлекләрдән мәхрүм ителә.
Эш бирүчеләрнең яллана торган эшче затларның керемнәренә салым һәм иминият кертемнәрен түләүдән читләшүен резерв сыйфатында чыгыш ясаучы социаль фондлар тулыландырырга һәм социаль өлкәдә мөһим юнәлешләрне финанс ярдәме белән тәэмин итәргә тиешле дәүләт акчаларын урлау дип санарга мөмкин.
Нәкъ менә хезмәт мөнәсәбәтләрен легальләштерү "күләгәле" мәшгульлеккә каршы көрәшнең хәлиткеч чарасы булып тора.
Хезмәт мөнәсәбәтләрен һәм хезмәт хакын легальләштерү мәсьәләләрендә сезнең хокукларыгызны бозу фактлары турында сез "Кайнар линия" телефоннары аша хәбәр итә аласыз:
8(84347) 3-05-69 яисә 8 (84347) 3-00-64
Дүшәмбе-җомга 8.00-17.00 сәгатьләрдә
Төшке аш 12.00-13.00 сәгатьләрдә.