Дуңгызларның Африка чумасы.

Африка чумасы (лат. - Pestis africana suum; Монтгомери авыруы, көнчыгыш-африка бизгәге) - бизгәк, киң геморрагия һәм тире цианозы, ретикулоэндотелиаль система, эчке органнар күзәнәкләренең авыр дистрофия һәм каршылыксыз җиңелүләре белән характерлана торган аеруча куркыныч дуңгыз авыруы.

Болеют домашние свиньи всех пород и возрастов независимо от сезона года, а также дикие африканские свиньи (бородавочники, кустарниковые, лесные) и кабаны. Установлено, что вспышки болезни у домашних свиней регистрировались во всех зонах, в которых обитали дикие африканские свиньи. Животные других видов, а также человек невосприимчивы к вирусу. У диких африканских свиней болезнь протекает субклинически. Вирус йөртүчеләр буларак, алар ишетү һәм дуңгызларны ашату чорында чирләргә мөмкин. Табигый шартларда кыргый дуңгыз-вирус йөртүчеләрдән Ornithodoros нәселе талпаннары йоктыра, моның белән авыруның табигый учагы тәэмин ителә. Баш күтәрүченең төп чыганаклары - авыру хайваннар һәм вирусоносительләр, алардан талпаннар зарарлана.Бу хайваннар организмыннан вирус күп микъдарда фекалияләр һәм сидек, селәгәй, конъюнктивлар сере, әйләнә-тирә мохитне пычрату белән аерылып тора.

Профилактика нигезен ил территориясенә вирус кертүне булдырмауга юнәлтелгән чаралар тәшкил итә. Бу максаттан дөнья илләрендә авыруның таралуы турында мәгълүматлар анализлана, илгә дуңгыз ите һәм имин булмаган илләрдән дуңгыз сую продуктлары кертү чикләнә яки тыела. Чит илләрдән килгән самолет, вагон-рестораннардан, кораблардан һәм башка хәрәкәт чараларыннан килгән азык-төлек калдыклары югары температурада юк ителергә яки зарарсызландырылырга тиеш.Чиктәш дәүләттән вирус кертү куркынычы янаган очракта, чиктән 150 км га кадәр тирәнлекне тирәнтен алып китү зонасы барлыкка килә, һәм бу зонада классик чумага һәм рожига каршы барлык дуңгызларны вакцинацияләү гамәлгә ашырыла, вирус кертүне булдырмый калуга ярдәм итә торган ветеринария-санитария чаралары уздырыла. Бу зонада дуңгыз чумасы белән авыруның барлык очраклары африка чумасы буенча шикле дип карала һәм диагнозны ачыклау буенча экстрен чаралар күрелә.

Дуңгызларны дәвалау тыела. Барлык авыручылар тире белән бергә юк ителергә тиеш.

Спас ветеринария берләшмәсе башлыгы Шәкүров Булат Әбрар улы.